WOONHAVEN BEZOEKT KANDIDAAT-HUURDERS

 

WE ANTICIPEREN DANKZIJ HUISBEZOEKEN


Bij Woonhaven bezoekt een sociaal assistent kandidaat-huurders zodra zij een sociale woning toezegden, maar voor ze er gaan wonen. Woonwoord ging praten met Wim Phlix, hoofd van de sociale dienst van Woonhaven.

 

Wim vertelt over de aanleiding voor de huisbezoeken. “Woonhaven stelt de laatste jaren vast dat er erg veel kwetsbare huurders instromen. Er is een ongecontroleerde instroom via de wachtlijst, daarnaast is er nog eens een doelgroepenlijst en ten slotte is er nog de versnelde toewijzing van vaak kwetsbare mensen. Ook de vermaatschappelijking van de zorg zorgt voor een instroom van erg kwetsbare mensen, zoals ex-psychiatrische patiënten, daklozen en jongeren uit bijzondere jeugdzorg. Voor Woonhaven zijn al deze groepen zeker welkom. Maar we zien in de praktijk dat steeds meer huurders het moeilijk hebben om zelfstandig te wonen zonder begeleiding.” De huisbezoeken vooraf dienen onder andere om te peilen naar de nood aan begeleiding van deze mensen. Wim benadrukt dat kandidaat-huurders niet verplicht zijn om de mensen van Woonhaven binnen te laten bij een bezoek vooraf. Het is zeker geen uitsluitingscriterium om een woning toegewezen te krijgen.

 

We zien dat steeds meer huurders het moeilijk hebben om zelfstandig te wonen zonder begeleiding.
Wim Phlix

 

Hoe gaat een en ander dan in zijn werk? Wim: “Het gaat over mensen die helemaal bovenaan de wachtlijst staan. Die mensen hebben een voorstel gekregen voor een woning bij Woonhaven, zijn die woning ook gaan bezichtigen en hebben die aanvaard. Op dat moment, nog voor ze naar de sociale woning verhuizen, zal een maatschappelijk assistent van Woonhaven die mensen thuis een bezoek brengen.”

 

 

Dat bezoek heeft verschillende bedoelingen. In de eerste plaats weet je als SHM zo wie er bij jou zal komen wonen. “Je ziet hoe de mensen nu wonen en dat zegt veel meer dan een gesprek aan een loket. Het is een eerste kennismaking waardoor de toekomstige huurder meteen ook al iemand kent waarbij hij later terecht zal kunnen met vragen en problemen. Hier wordt als het ware de basis gelegd van de relatie huurder-huisbaas.”

 

NETWERK IN KAART BRENGEN

De maatschappelijk assistent maakt een eerste inschatting van de woonvaardigheden van de toekomstige huurder en pikt zorgsignalen op. Dit bezoek maakt eventuele begeleiding door een externe welzijnspartner bespreekbaar. Ten slotte helpt het om het netwerk van de toekomstige huurder, of het ontbreken ervan, in kaart te brengen. Het uiteindelijke einddoel is om uithuiszetting door het ontbreken van begeleiding te vermijden. In dat opzicht zorgt het huisbezoek vooraf voor een win-winsituatie. Wim vat het kernachtig samen: “Een bezoek achteraf komt vaak te laat”.

 

Hij illustreert een en ander aan de hand van een voorbeeld. Bij een huisbezoek merkt de maatschappelijk assistent dat een man zijn woning volledig zwart schilderde, inclusief de plafonds. De maatschappelijk assistent vertelt aan de kandidaat-huurder dat hij bij Woonhaven zijn plafonds niet zal mogen schilderen. De man heeft hier hoegenaamd geen probleem mee en zo is een potentieel probleem vermeden door een huisbezoek. Dat zou men nooit te weten gekomen zijn bij een gesprek aan de balie.

 

Wim verwijst naar de basisbegeleidingstaken voor een SHM. Daarin wordt van een SHM verwacht dat ze mensen doorverwijzen indien dat nodig is. “Door de huisbezoeken vooraf anticiperen wij. Het huisbezoek laat ons toe om in te schatten of iemand nood zal hebben aan begeleiding.” Als bij een bezoek aan een zittende huurder blijkt dat iemand aan verzamelwoede lijdt en bovendien de woning vol terraria zet, dan heb je zowel als huurder als als SHM een gigantisch probleem, met kans op een conflict en een patsituatie. Een huisbezoek vooraf aan die man resulteert in een van de weinige weigeringen. De man erkent het probleem, werkt eraan en vraagt Woonhaven om nog op bezoek te komen. Stapsgewijs wordt de rommel opgeruimd en neemt ook het aantal terraria af.
Na verloop van tijd is de toestand voor Woonhaven aanvaardbaar en de man kan toch komen wonen. Zonder huisbezoek vooraf zou dit geheid aflopen met een uitzetting. Nu gaat het slechts om een uitgestelde toewijzing.

 

WOONVAARDIGHEDEN

Wat is nu het resultaat van een dergelijk huisbezoek? Wim: “Je krijgt eigenlijk een indicatie over de woonvaardigheden van de toekomstige huurder. In een kleine 85% van de gevallen blijkt dat er geen enkel probleem zal zijn. Dat is de overgrote meerderheid, maar anderzijds is iets meer dan 15% risico toch ook vrij veel.”

 

Een aantal van die 15% mensen waar men problemen voorziet, kan opgevangen worden door Woonhaven zelf. Het volstaat dat er regelmatig iemand van Woonhaven langsgaat om te beletten dat die huurder afglijdt. Deze mensen veroorzaken minder problemen als ze opgevolgd worden.
Daarnaast zijn er kandidaten waarvan de maatschappelijk assistent vindt dat ze nood hebben aan intensievere begeleiding. Dat wordt met die mensen openlijk besproken en in die meeste gevallen aanvaarden die dat ook. Ten slotte zijn er mensen die begeleiding weigeren of waar men vaststelt dat ze zich zelfs zonder begeleiding niet staande zullen houden. Die mensen worden geweigerd voor maximaal 1 jaar. Uit de tabel op de volgende bladzijde blijkt het om een kleine minderheid te gaan. Het voorbeeld van de man met zijn terraria illustreert dat een weigering zeker niet definitief hoeft te zijn.

 

Wim herhaalt meermaals dat de huisbezoeken vooraf zeker niet de bedoeling hebben om kandidaat-huurders te weigeren. “We zien de bezoeken eerder als een instrument dat mensen toelaat om in een sociale woning te blijven wonen, waar anders de kans zeer groot zou zijn dat ze eruit moeten worden gezet, iets wat geen enkele SHM met plezier doet.”

 

CIJFERS VAN DE HUISBEZOEKEN

 

 

Als de maatschappelijk assistent zijn twijfels heeft, dan wordt er met de kandidaat-huurder open kaart gespeeld. Wim en zijn collega’s wijzen de kandidaat erop dat zij vrezen voor de fysieke en psychische integriteit van de medehuurders als de persoon in kwestie geen gespecialiseerde hulp aanvaardt. Als sociale verhuurder moet je natuurlijk ook oog hebben voor het welzijn en wooncomfort van de buren. De meeste mensen begrijpen dit. “Mensen die van zichzelf vinden dat ze geen hulp nodig hebben, blijken in de meeste gevallen zorgmijders te zijn en de praktijk leert dat die later voor problemen zorgen. Daarom is het ook belangrijk dat men, klaar en duidelijk, zegt waar het op staat bij de huisbezoeken vooraf.”

 

 

Tekst: Gerd De Keyser, coördinator wonen-welzijn
Foto's: Isabelle Plancquaert

 

WAT ZIJN ZORGSIGNALEN?

Een risico inschatten bij een kandidaat-huurder is altijd een subjectieve oefening, maar ervaren maatschappelijk assistenten herkennen volgende zorgsignalen.

  • Een historiek hebben van herhaalde huurachterstal.
  • Iemand die zeer vaak verhuisd is en/ of die in verschillende krotwoningen gewoond heeft.
  • De kandidaat-huurder heeft in het verleden meer dan eens voor overlast gezorgd.
  • De bewoner komt bedreigend over.
  • De woning of de tuin worden verwaarloosd.
  • De woning is niet ingericht (geen meubelen).
  • Verzamelwoede of extreem veel rommel.
  • Extreme eenzaamheid/mensen zonder netwerk.
  • Lichamelijke verwaarlozing.
  • Verwardheid.
  • Mentale achterstand.
  • Alcoholisme, drugsverslaving.
  • Crimineel verleden.
  • Psychiatrische problematiek.
  • Een huisbezoek weigeren of ontlopen op allerlei manieren.