JONGE VOORZITTERS AAN HET ROER

 

VERNIEUWING IN DE RADEN VAN BESTUUR

 

Na de gemeenteraadsverkiezingen wisselden heel wat bestuurders bij sociale huisvestingsmaatschappijen en - verhuurkantoren. Opvallend jonge voorzitters namen de fakkel over in Mechelen en in Kortrijk. Hoe kijken zij naar sociaal wonen? Wat zijn hun prioriteiten? Een Woonwoordgesprek vol ambitie. 

 

23, 25 en 32 jaar. Dat zijn de leeftijden van Arthur Orlians, voorzitter van Woonpunt Mechelen, Elisabet Okmen, voorzitter van SVK Mechelen en Maxim Veys, voorzitter van Wonen Regio Kortrijk. In de raden van bestuur van sociale woonorganisaties zijn dat verrassend jonge leeftijden, zeker voor het voorzittersmandaat. Vanuit hun verschillende politieke partijen was de ambitie om in te zetten op vernieuwing, wat zich nu ook doorzet bij de sociale woonactoren.

 

 

 

Wat kan die verjonging betekenen voor sociaal wonen? 

 

Maxim: “Ik hoop dat we kunnen bijdragen aan een beter imago van sociale huisvesting. Het clichébeeld van sociale woningen en de sociale huurder is bijzonder hardnekkig. Ik bezoek nu alle huurders van Wonen Regio Kortrijk: er bestaat echt niet zoiets als ‘de sociale huurder’. Daarom zijn er volgens mij meer ambassadeurs nodig: sterke figuren die zijn opgegroeid in een sociale woning, zoals de Bekende Vlamingen in het boek ‘Trots op mijn Roots’ van VVH. Ik vind dat de politiek daarin ook een belangrijke rol speelt: het debat moet correct, los van clichés en algemeenheden, gebeuren.” 

 

Arthur: “Daarom moeten we bij de vernieuwing van sociale woonwijken ook weg van het oude clichébeeld. In de Gandhiwijk bijvoorbeeld werken we met drie verschillende architecten voor de drie percelen om net een gemengde architecturale stijl te creëren en niet overal dezelfde gebouwen.” 

 

 

Waar willen jullie vooral op inzetten tijdens jullie mandaat? 

 

Arthur: “Sowieso moeten wij verder inzetten op de renovatie van ons patrimonium. Woonpunt Mechelen deed de laatste jaren een enorme inhaalbeweging, van miljoenen euro’s: het renovatieplan 1.0 is quasi rond, het renovatieplan 2.0 gaat nu beginnen. Daarbij is de afstemming tussen de verschillende projecten en de verhuisbewegingen van de huurders enorm belangrijk.” 

 

Elisabet: “Ik wil zeker meer samenwerking met andere welzijnsactoren creëren. Sociaal wonen is maar één aspect: vaak is er een netwerk rond een persoon nodig om hem of haar echt vooruit te helpen. Er is al een lokaal woonoverleg, maar dat is erg beleidsmatig. Op kleinere schaal is er behoefte aan meer overleg tussen alle verschillende actoren.” 

 

 

Arthur: “Dat geldt ook al voor de verschillende sociale woonactoren, actief op het grondgebied. Bij ons zijn dat er vijf: Woonpunt Mechelen, SVK Mechelen, KLEMO, de Volkswoningen van Duffel en de Inter-Vilvoordse Maatschappij voor Huisvesting. We zijn nu al aan het bekijken hoe het SVK en Woonpunt meer kunnen samenwerken, met KLEMO bestaat al een goede samenwerking.” 

 

Maxim: “Lokaal kunnen diensten inderdaad meer samenwerken. We kunnen als voorzitters die verbinding zeker helpen realiseren. Daarnaast is er gewoon meer sociaal wonen nodig. Als je Vlaanderen vergelijkt met het buitenland, hinken we met onze 6 à 7% zwaar achterop. Er is een ambitieuzer bouwprogramma nodig.” 

 

 

“Sociaal wonen is maar één aspect: vaak is er een netwerk rond een persoon nodig om hem of haar echt vooruit te helpen.”
Elisabet Okmen - voorzitter SVK Mechelen

 

 

Arthur: “Akkoord dat we moeten bijbouwen: in Mechelen streven we naar 10% sociale woningbouw. Maar, voor mij wint kwaliteit het van kwantiteit. Vroeger is er te veel gefocust op kwantiteit zonder het bestaande patrimonium eerst te renoveren. Kleinschalige projecten met verschillende faciliteiten, verspreid over het grondgebied, zijn ook veel aangenamer.”  

 

Maxim: “Spreiding van sociale woonwijken is zeker goed, maar het maakt het ook duurder. Om de wooncrisis op te lossen, kunnen grotere sociale wijken voor mij. Architecturaal is er veel mogelijk.” 

 

Elisabet: “Het SVK-model kan zeker mee een versnelling realiseren. De private huurmarkt is er: laten we ze meer inschakelen voor sociale huur. Inhuren op de private markt gaat nu eenmaal sneller dan bijbouwen. In Mechelen willen we minstens 400 extra woningen verhuren via het SVK. Daarom moeten we het SVK-model absoluut bekender maken bij eigenaars – dat is zeker ook iets waarop de VMSW en HUURpunt verder moeten inzetten.” 

 

Jullie zijn voorzitter in een centrumstad van vergelijkbare grootte. Vraagt een centrumstad een specifiek woonbeleid?

 

Arthur: “In een centrumstad heb je een enorme diversiteit aan inwoners, dus ook in de sociale woonwijken. Dat kan voor spanningen zorgen. Daarom moeten we blijven werken aan de sociale cohesie. Hier op het Oud Oefenplein hebben we de Pleinmakers. Dat zijn mensen die geen recht hebben op een sociale woning, maar hier nu wel wonen aan een aangepast tarief omdat ze het sociale weefsel helpen versterken. Ze organiseren buurtfeesten, geven huiswerkbegeleiding, helpen buren met tuinieren, … Dat positieve gedrag werkt door in de hele wijk. We hebben maar vier Pleinmakers, omdat we wettelijk maar 1% buiten stelsel kunnen verhuren. Voor mij mag dat percentage omhoog.” 

 

 

“Vroeger is er te veel gefocust op kwantiteit zonder het bestaande patrimonium eerst te renoveren.”
Arthur Orlians - voorzitter Woonpunt Mechelen 

 

 

Maxim: “Sowieso is de armoedeproblematiek in een centrumstad groter. Onze huurders hebben veel lagere inkomens dan in kleinere steden of dorpen. Daarom ben ik niet zo overtuigd dat elke gemeente 9% sociale woningen nodig heeft, in grotere steden mag dit best naar 12 of 13% evolueren. Een sociale woning verlaagt het risico op armoede met 40%. We horen vaak dat een job de beste bescherming tegen armoede is, maar we zien dat er meer dan 200.000 mensen een job hebben en toch nog in armoede leven. Tot op vandaag is er niets dat zo’n enorme impact heeft op armoede als een betaalbare woning.” 

 

 

Arthur: “Het blijft enorm belangrijk om mensen aan een job te helpen, maar mensen met een job in armoede zouden we kunnen helpen met een doelgroepenplan. Zo creëren we ineens een sociale mix in bepaalde wijken. Momenteel hebben we in Mechelen enkel zo’n plan voor 65-plussers.” 

 

Elisabet: “Een sociale mix is makkelijker te realiseren bij SVK-woningen die al verspreid liggen. Wel zien we dat andere bewoners, zeker in appartementsgebouwen, soms terughoudend zijn tegenover die sociale huurder die bij hen komt wonen. Hiermee moeten we aan de slag om die sociale mix te kunnen behouden. SVK Pro zal zeker nieuwe uitdagingen brengen als we plots hele gebouwen in beheer krijgen. SVK’s zitten met een vast toewijzingssysteem, waardoor we geen impact hebben op wie dan in éénzelfde gebouw zal huren. Voor de SVK’s zal dus ook zo’n doelgroepenplan nodig zijn.” 

 

Arthur: “Ik ben ook benieuwd wat het effect van de tijdelijke contracten zal zijn. Nu krijg je situaties waar mensen niet gemotiveerd zijn om te gaan werken, want ze verliezen hun woning als ze te veel verdienen. Zo zullen de wijken ook steeds blijven bestaan uit kansarme mensen. Aan de andere kant is het logisch dat we vooral de mensen met de hoogste nood willen helpen. Het is een moeilijke afweging, maar sowieso mogen de inkomensgrenzen omhoog.” 

 

Maxim: “Ik ben voorstander van levenslange woonzekerheid. Dan betaalt de huurder gewoon meer voor de woning en behoud je je sterkhouders in de wijk. We moeten wel onderzoeken hoe we doorstroming naar de private huurmarkt meer kunnen stimuleren. Op dit moment is het prijs- en kwaliteitsverschil met de private huurmarkt gewoon te groot.” 

 

Arthur: “Ook de doorstroming binnen de sociale huurmarkt kan beter, namelijk van te grote naar kleinere woningen. De onderbezettingsvergoeding zorgt daar momenteel niet voor: veel huurders betalen gewoon die 30 euro. Dat moet soms anders afgedwongen kunnen worden.” 

 

Ondertussen kijken we uit naar een nieuwe Vlaamse Regering. Wat verlangen jullie nog van de nieuwe Vlaamse Regering en van de Vlaamse overheid, naast de zaken die al ter sprake kwamen? 

 

Elisabet: “Doordat we de voorbije tijd intensief de samenwerking tussen Woonpunt Mechelen en het SVK Mechelen onderzochten, hebben we gemerkt dat de wet weinig flexibel is en vaak achter de feiten lijkt aan te lopen. Ik vraag me dan ook af of de overheid niet proactiever kan zijn.” 

 

 

“Tot op vandaag is er niets dat zo’n enorme impact heeft op armoede als een betaalbare woning.”
Maxim Veys - voorzitter Wonen Regio Kortrijk 

 

 

Arthur: “Ik hoop dat er een centraal inschrijvingsregister komt, zodat mensen niet op verschillende plaatsen ingeschreven moeten zijn.” 

 

Maxim: “Wat de sociale huisvestingsmaatschappijen zeker van de sociale verhuurkantoren kunnen leren, is het maatwerk in de woonbegeleiding. Voor woonbegeleiding moet vanuit Vlaanderen meer aandacht zijn, bijvoorbeeld via een nieuwe oproep om samenwerkingsprojecten tussen steden, sociale woonactoren en andere welzijnsactoren te faciliteren. Daarnaast moet sociaal wonen mee voortrekker zijn om onze klimaatdoelstellingen te realiseren – dat moet Vlaanderen zeker ook stimuleren.” Om af te sluiten, vertelt Arthur nog een mooie anekdote over zijn eerste officiële opening, namelijk van de seniorenwoningen in de Gandhiwijk. “Toen ik een oudere huurder nadien vroeg of hij tevreden was met zijn nieuwe woning, begon hij meteen te wenen op mijn schouder omdat hij zo dankbaar was. Dat heeft me echt geraakt. We kunnen politieke meningsverschillen hebben, maar uiteindelijk doen we het wel voor de huurder.” 

 

Tekst: Tine Hendrickx, woordvoerder 
Foto’s: Thomas De Boever

 

Wie zijn ze?

Arthur Orlians

Voorzitter Woonpunt Mechelen - 23 jaar Grootste inspiratiebron? Alexander Vandersmissen, de vorige voorzitter van Woonpunt Mechelen, om de grote renovatiebeweging die hij mee realiseerde. Hoe ingewerkt? Veel gesprekken met Alexander, Woonpunt Mechelen, flatwachters, wijkmeesters … en aanwezig op zoveel mogelijk huurdersadviesraden, buurtfeesten, bewonersvergaderingen … 

 

Elisabet Okmen

Voorzitter SVK Mechelen - 25 jaar Grootste inspiratiebron? Mathias Vaes, departementshoofd sociale zaken van het Sociaal Huis (vroeger OCMW) van Mechelen, om zijn sociale bewogenheid. Hoe ingewerkt? Veel gelezen! Ook de dag meedraaien met de medewerkers van het SVK was zeer leerrijk. 

 

Maxim Veys

Voorzitter Wonen Regio Kortrijk - 32 jaar Grootste inspiratiebron? Björn Mallants, directeur van VVH, om zijn kennis en Alessandro Cucchiara, de vorige voorzitter van Nieuw Dak, om de aanpak van huurdersbetrokkenheid van de SHM. Hoe ingewerkt? Bezoekt momenteel alle huurders om mensen en wijken beter te leren kennen.