NAAR EEN VERBINDENDE COMMUNICATIE

 

HOE GA JE ALS ORGANISATIE OM MET DIVERSITEIT?

 

Burgers aanspreken in onze diverse samenleving van vandaag vergt meer van organisaties dan vroeger. Hoe krijg je meer voeling met die diversiteit?

Ingrid Tiggelovend schreef een boek over verbindende diversiteitscommunicatie. Woonwoord bundelt enkele van Ingrids basistips.

 

Van de 6,5 miljoen inwoners in Vlaanderen bezit 8,7% een buitenlandse nationaliteit en 20% heeft een buitenlandse afkomst. In grote steden leven er meer dan 170 nationaliteiten samen. Die instroom brengt andere dagelijkse gewoontes, rituelen en religies mee. Diversiteit betekent verscheidenheid. Ook de levensverwachting en de vergrijzing nemen toe. En de variëteit in gezinsvormen en leefstijlen is groter dan enkele decennia terug.

Bovendien moet communicatie voor iedereen begrijpelijk, vindbaar en beschikbaar zijn. Het nieuwe Vlaamse Bestuursdecreet, waarin de normen voor overheidscommunicatie staan, verplicht de overheid sinds 1 januari 2019 om met alle burgers verstaanbaar en helder te communiceren. Geen enkele bevolkingsgroep mag uit de communicatieboot vallen, ook niet die mensen die tegen drempels aanlopen zoals mensen in armoede, van vreemde herkomst of met een handicap. Wie aan diversiteitscommunicatie doet, moet oog hebben voor groepen die met sociale ongelijkheid geconfronteerd worden.

 

 

 

Creëer verhalen van gemeenschappelijk belang

 

‘De nieuwe blauwe pmd-zak: een goede zaak voor onze planeet!’ of ‘Pmd sorteren is goed voor je portemonnee.’ Dit zijn communicatieboodschappen van intercommunales in de afvalsector die een gemeenschappelijk verhaal of belang communiceren. Een draagvlak kan je pas creëren als mensen zich betrokken voelen bij een thema. Dat kan ook dichter bij huis zijn: een propere buurt, een schone straat, een gezonde leefomgeving, het hergebruik van grondstoffen... Met diversiteitscommunicatie zoek je naar de grootste gemene deler binnen een diverse groep. Je moet vooral op zoek gaan naar wat mensen verbindt en niet naar wat hen onderscheidt.

 

 

Wees herkenbaar en representatief

 

Stereotypes zijn veronderstellingen over (een groep) mensen aan wie bepaalde eigenschappen worden toegekend. Werken met stereotypes heeft bepaalde voordelen. Ze kunnen snel betekenis aan iets geven, zoals een vrouw met witte schort en stethoscoop die meteen als arts herkend wordt.

Maar let ermee op. (Gender)stereotypes, rolverdelingen en seksisme zitten in ons brein. Onbewust gebruiken we soms beelden die vooroordelen over groepen mensen versterken, zoals de sexy secretaresse, de gezapige opa met pantoffels of de traditioneel geklede Afrikaanse man met een djembé.

Mensen willen zich graag identificeren met iemand waarin ze zich kunnen herkennen.

Uiteindelijk moeten mensen niet alleen jouw communicatie begrijpen, maar ze moeten ook jou als zender accepteren en jouw boodschap aanvaarden.

 

 

“Probeer met taalgebruik voor verbinding te zorgen in plaats van verdeeldheid te zaaien.”

 

 

 

Eenvoudig en niet kwetsend

 

In Vlaanderen zijn 800.000 volwassenen tussen 16 en 65 jaar laaggeletterd, zo blijkt uit het PIAAC-onderzoek (Programme for the International Assessment of Adult Competencies). Door de digitalisering lezen we ook vluchtiger en meer in flarden. Toch communiceren veel diensten in ambtelijke, juridische of vaktaal. Eenvoudige taal gebruiken en je boodschap goed structureren, zijn belangrijke vuistregels.

Maar een kwieke zestiger als bejaarde aanspreken zal hij jou niet in dank afnemen. Ook het woord allochtoon heeft ondertussen een negatieve connotatie. Er zijn nu meer correcte termen voor iemands etnische afkomst, zoals nieuwkomers, mensen van Bulgaarse afkomst of met een Marokkaanse origine.

Hou in gedachten dat mensen liever niet aangesproken worden op hun sekse, handicap, leeftijd, seksuele voorkeur of culturele achtergrond. Probeer met taalgebruik voor verbinding te zorgen in de plaats van verdeeldheid te zaaien.

 

 

 

 

Persoonlijke aandacht valt op

 

Volgens de Digimeter (2018) van imec heeft 81% van de mensen een smartphone met camera en is 80% van de Vlamingen actief op minstens één sociaal netwerk.

Tegelijkertijd leert de Digimeter dat 19% van de Vlamingen geen smartphone heeft: het gaat vooral om vijftigplussers en economisch zwakkere groepen. De digitalisering van je communicatievoering mag geen vanzelfsprekendheid zijn. Hoe meer er online gecommuniceerd wordt, hoe waardevoller een goed gesprek, een kleurrijke publicatie of een mooie brief kan zijn. Diversiteitscommunicatie is zorgvuldig omgaan met alle media, ook met de traditionele.

 

 

De werkvloer laten verkleuren

 

De diversiteit in organisaties neemt langzamer toe dan in de maatschappij. De uitstraling van organisaties is en blijft vaak wit op alle niveaus, met uitzondering van onderhouds- en klusjesdiensten. De sleutel tot een correcte diversiteitscommunicatie ligt bij het personeelsbestand. De werkvloer moet verkleuren. Bovendien moeten alle medewerkers betrokken partij zijn, en niet alleen de communicatie- of diversiteitsmedewerker. Blijf dus hameren op het belang van diversiteit bij concrete acties en projecten in jouw organisatie.

 

Ingrid Tiggelovend is coördinator van Studio Sesam en auteur van het boek Diversiteitscommunicatie. Verbindende communicatie en marketing. www.studiosesam.be

 

Ingrid gaat dieper in op diversiteitscommunicatie tijdens de studiedag communicatie van de VMSW op 3 december 2019.

 

Tekst: Ann Reynaert, coördinator digitale communicatie

Foto’s: Studio Sesam

Ingrid Tiggelovend is coördinator van Studio Sesam en auteur van het boek Diversiteitscommunicatie. Verbindende communicatie en marketing. www.studiosesam.be

 

Ingrid gaat dieper in op diversiteitscommunicatie tijdens de studiedag communicatie van de VMSW op 3 december 2019.