PARTICIPATIETRAJECT VOOR NIEUW PROJECT KORTENBERG-WEST


Hoe draagvlak creëren bij de buurt?

 

Met Kortenberg-West willen Vlabinvest en de sociale huisvestingsmaatschappij Sociaal Wonen arro Leuven (SWaL) een mix van sociale koopwoningen, sociale  huurwoningen en kavels realiseren. Maar, vanuit de buurt was er weerstand tegen het woonproject met sociaal karakter. Zorgt een participatietraject voor de doorbraak?

 

Vlabinvest kocht in 2013 enkele gronden op een site waar de gemeente ruimte zag voor 300 betaalbare sociale, Vlabinvesten private woningen. De gemeente startte hiervoor een Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP) op. Dit RUP stootte op enorm verzet van de omwonenden, waardoor uiteindelijk het RUP geweigerd werd en het project on hold kwam. In 2017 besliste de gemeente om alleen de Vlabinvestgronden te ontwikkelen. Voor de buurt betekende dit geen 300 woningen, maar 127 woningen in hun achtertuin. Op dat ogenblik begon het partnerschap van Vlabinvest en SWaL en kozen zij, op vraag van de gemeente, om de projectontwikkeling te koppelen aan een participatietraject.

 

Lym De Brouwer en Sarah Claeys

 

 

“We werken nu op een positieve manier samen aan een woonproject dat een meerwaarde zal zijn voor de hele buurt en voor de gemeente Kortenberg.”
Sarah Claeys

 

 

Waarom kozen jullie voor een participatietraject?


Lym De Brouwer: “De buurt was nog steeds verenigd in een zeer actief buurtcomité op het ogenblik dat wij partner werden. Ook al was het project kleiner, toch was er nog steeds een groot wantrouwen over de geplande ontwikkeling. Eenzijdig werken zou niet voldoende zou zijn en het buurtcomité zou zich blijven verzetten. Het participatietraject was toen een logische keuze om een draagvlak te creëren en de slaagkansen van het woonproject te verhogen.”

 

Jullie kozen bewust voor een extern communicatiebureau. Waarom was dat?


Sarah Claeys: “We zochten een externe en vooral neutrale partner die ook de rol van bemiddelaar en ontmijner kon opnemen. Als SWaL, Vlabinvest of de gemeente die rol op zich hadden genomen, dan was het moeilijker om uit de sfeer van wantrouwen te komen. Onze partner, Billie Bonkers, kwam het best uit de overheidsopdracht.”

 

 

“Het participatietraject was een logische keuze om een draagvlak te creëren en de slaagkansen van het woonproject te verhogen.”
Lym De Brouwer

 

 

Lym: “Samen met hen kozen we om met een adviescommissie te werken. Die zou de keuze van het ontwerpteam, maar ook het voorontwerp adviseren.
Deze commissie zou bestaan uit bewoners, kandidaat-huurders of -kopers en vertegenwoordigers van de gemeentelijke adviesraden. Billie Bonkers heeft hiervoor, via het gemeenteblaadje en via een website over het project, kandidaten gezocht en een evenwichtige adviescommissie samengesteld. Het participatietraject startte met gesprekstafels en workshops waarin de commissieleden konden vertellen wat zij belangrijk vonden om het project te laten slagen.”

 

Sarah: “Parallel daaraan schreven we de eigenlijke ontwerpopdracht uit.  We gaven daarin mee dat de ontwerpteams ook in het participatietraject moesten stappen. Zo moesten ze bereid zijn hun ontwerp en visie voor te stellen aan de adviescommissie. De adviescommissie mocht dan input leveren op de voorstellen en visie van de ontwerpers. Die input was erg concreet, bijvoorbeeld over  fietsmobiliteit of omgevingsaanleg, waarmee de ontwerpers dan aan de slag konden. De adviescommissie
beoordeelde drie ontwerpteams in een rapport dat de jury kreeg. Het was belangrijk om aan de adviescommissie te benadrukken dat hun beoordeling werd gebruikt, maar dat de uiteindelijke keuze van het ontwerpteam wel bij de jury bleef. De jury hield wel echt rekening met de punten van de adviescommissie. De betrokkenheid van de adviescommissie is zo bevestigd, wat ze erg positief vonden.”

 

 

“We zochten een externe en vooral neutrale partner die ook de rol van bemiddelaar en ont­ mijner kon opnemen.”
Sarah Claeys

 

 

Is dat goed verlopen?


Sarah: “Eigenlijk wel. Nadien is de adviescommissie opnieuw uitgenodigd om het aangepaste ontwerp van het gekozen ontwerpteam te bekijken. Het ontwerpteam verwees daarbij expliciet naar de elementen die de adviescommissie belangrijk vond. Dit was cruciaal om de participatie te kunnen aantonen. Daarna is via gesprektafels nog rond drie thema’s gediscussieerd over het voorstel. Buurtbewoners, toekomstige bewoners, mensen van de adviesraad gaven allemaal hun visie en aanbevelingen mee. Die avond was ook voor de ontwerpers interessant om voeling te krijgen met de site. Zo kwam heel concreet naar voren dat een fietsen wandeldoorsteek nodig is die aansluit op bestaande trage wegen, maar evengoed dat er geen rustplek is in de buurt of dat 800 meter verderop al een druk bezochte speeltuin is.
We werken nu op een positieve manier samen aan een woonproject dat een meerwaarde zal zijn voor de hele buurt, bestaande en toekomstige bewoners, en voor de gemeente Kortenberg.”

 

Wat zijn de volgende stappen?


Lym: “Voorlopig is het nu weer een tijdje rustig. De gemeente is namelijk bezig aan een aangepast Ruimtelijk Uitvoeringsplan. Het ontwerpteam rondt het schetsontwerp af waarna we het definitieve ontwerp zullen terugkoppelen op een infomarkt. Deze infomarkt is niet alleen voor de adviescommissie, maar ook voor alle buurtbewoners, kandidaten en geïnteresseerden. Met een aantal infoborden stellen we het project en de initiatiefnemers voor. Iets vergelijkbaars deden we tijdens de Sociaal Wonendag in de gemeente Rotselaar. Het is een heel makkelijke en efficiënte manier om een breder draagvlak te creëren omdat de drempel zo bewust laag wordt gehouden.”

 

Meer informatie?

http://kortenbergwest.be

 

Tekst: Niels Van Driessche, adjunct van de directeur projectfinanciering
Foto: Isabelle Plancquaert

 

TIPS VOOR EEN GESLAAGD PARTICIPATIETRAJECT

  • Zorg voor een duidelijke communicatie.
  • Maak de contouren van het project duidelijk: zorg dat een gesprekstafel geen forum wordt voor randproblemen.
  • Streef naar een evenwichtige samenstelling van de werkgroep: politieke mandatarissen, kandidaatbewoners, huidige bewoners, experts.
  • Creëer een veilige context: garandeer de anonimiteit en werk tijdens de workshops in kleine groepjes waarin ieders mening telt.
  • Maak duidelijk wat de input zal zijn van de adviescommissie en in welke fases er inspraak is.
  • Maak duidelijk wat er met de input zal gebeuren of gebeurd is.
  • Zorg dat de organisatoren bereid zijn het resultaat te aanvaarden en daarmee aan de slag te gaan.