MEESTERPROEF SOCIAAL WONEN

 

Maak kennis met de laureaten (deel 1)  

 

De Meesterproef 2019 van de Vlaamse Bouwmeester stelde het thema sociaal wonen centraal. Het Team Vlaams Bouwmeester wil zo, samen met de VMSW en koepelorganisatie VVH, jonge architecten de kans bieden om een publieke opdracht te realiseren. In twee opeenvolgende Woonwoordedities maak je kennis met de laureaten.  

 

Voor de Meesterproef waren er negen sites beschikbaar, dankzij het engagement van lokale besturen en sociale huisvestingsmaatschappijen (SHM’s). Deelnemers en opdrachtgevers kregen in het selectieproces begeleiding van het Team Vlaams Bouwmeester, de VMSW en ervaren meters en peters. Laureaten Gilles Willem, Sylvia Roelens, Maud Goossens en Stijn Baets vertellen hoe zij het traject ervoeren en wat hun visie op sociaal wonen is. 

 

Voor welk project ben je laureaat? 

 

Maud: “Op de Priesteragesite in Sint-Martens-Latem ontwikkelde ik een masterplan met diverse woonvormen voor een breed publiek. Het masterplan doelt op ongedwongen ontmoetingen, door haar open organisatievorm waarin traag verkeer en groen centraal staan.” 

 

Stijn: “Ik tracht met de inplanting van flexibele units de fragiele dorpsrand van Tielrode te definiëren en het landschap zo meerwaarde te bieden.” 

 

Gilles: “Mijn woonproject wil een nieuw, fris gezicht bieden aan de Tuinwijk van Ruiselede. De bestaande omgevingsaanleg wordt omgevormd tot een gedeelde tuin, die een maatschappelijke connectie vormt tussen alle buren.” 

 

Sylvia: “In het centrum van Zwevegem voorzie ik op een hoekperceel een schakeling van compacte woonunits voor alleenstaanden, gericht op interactie.” 

 

 

Tekening van appartementenblok met voetballende kinderen op de voorgrond

Een nieuw, fris gezicht voor de Tuinwijk in Ruiselede - laureaat Gilles Willem  

 

 

Waarom heb je deelgenomen? 

 

Sylvia: “Via de Meesterproef krijg je als jonge architect een unieke kans om met ondersteuning van ervaren architecten en het Team Vlaams Bouwmeester een eerste project te ontwerpen en realiseren. Die kans wou ik niet laten liggen.” 

 

Gilles: “Kwalitatieve wedstrijdformules voor jonge architecten komen jammer genoeg nauwelijks voor. De Meesterproef was een unieke kans om aan de start van mijn carrière al in contact te komen met een procedure bij de Vlaamse Bouwmeester en het organisatieteam.” 

 

 

Tekening van een sociale woonwijk in vogelperspectief

Masterplan voor Priesteragesite in Sint-Martens-Latem - laureaat Maud Goossens

 

 

Wat vond je van de ondersteuning? 

 

Sylvia: “Zeer waardevol en leerrijk! Het Team Vlaams Bouwmeester gaf een duidelijk kader en zorgde voor een vlotte organisatie.” 

 

Stijn: “Die infosessies van de VMSW vond ik heel praktisch, ook al miste ik soms wat praktijkvoorbeelden. Specifiek wou ik meer weten hoe sociale huurders uiteindelijk in de woonprojecten leven.” 

 

Gilles: “De ondersteuning van de peter vond ik erg waardevol. Die stelde me voor uitdagingen die het ontwerp extra hebben gevoed.”  

 

 

Tekening van woonblok met op de voorgrond verwilderde weide met spelende kinderen

Flexibele units in dorpsrand Tielrode  - laureaat Stijn Baets

 

 

Hoe was de digitale jury? 

 

Gilles: “Presenteren via de webcam vond ik vrij onpersoonlijk. Tien juryleden die in levenden lijve voor je zitten, geven toch meer terug dan kleine gezichtjes in een mozaïek onderaan het scherm. Toch had ik het gevoel alles duidelijk te kunnen uitleggen. Enkel het ‘knikje’ in real life miste ik wat.” 

 

Maud: “Ik heb het niet anders aangepakt dan normaal. De feedback vond ik uitgebreid en heel terecht. Het waren kritische opmerkingen die me nieuwe inzichten gaven en waarmee ik aan de slag kan in de volgende fase van het project.” 

 

Onder andere met de ontwerprichtlijnen wil de VMSW voortrekker zijn voor kwalitatieve, duurzame sociale woningen. Hoe heb je deze richtlijnen ervaren? 

 

Stijn: “Algemeen vind ik het een uitdagend kader om mee aan de slag te gaan. Het maakt het ontwerpproces sneller en tegelijk heb je bepaalde kwantitatieve en kwalitatieve parameters om je ontwerpproces aan te staven. Het is leuk om deze puzzel ‘op te lossen’ en te werken aan kwalitatieve ruimte en praktische indelingen.” 

 

Sylvia: “Ik zie de leidraad als een goede houvast en basis bij het uitwerken van de eerste ideeën. De uitdaging als architect bestaat eruit een vernieuwend plan te bedenken binnen de krijtlijnen die ik soms als wat klassiek ervaar.” 

 

Stijn: “Deze richtlijnen lijken gegroeid vanuit het westerse kerngezin als basis, maar gezinssituaties evolueren almaar sneller. Daarom is, naast deze richtlijnen, misschien ook een tool interessant om vernieuwende woonvormen te bedenken.” 

 

 

Tekening van een straat met mensen en centraal een appartementenblok als invulbouw

Compacte woonunits voor alleenstaanden in Zwevegem - laureaat Sylvia Roelens

 

 

Hoe zie jij de toekomst en uitdagingen van sociaal wonen? 

 

Maud: “Het integreren van sociale woningen in de woonomgeving is erg belangrijk. Te vaak zijn sociale wijken gesegregeerd van de rest van de woonomgeving. Het specifiek aanpassen van de kwaliteitsparameters voor tijdelijke woonvormen lijkt me ook interessant, rekening houdend met de groeiende wachtlijsten.” 

 

Sylvia: “De grote uitdagingen spitsen zich niet toe op sociaal wonen alleen. We moeten blijven nadenken over nieuwe woontypologieën om onze samenleving vorm te geven waarbij sociaal wonen deel uitmaakt van andere projecten. Door een inclusieve aanpak kunnen we streven naar een groter aanbod aan betaalbare en kwalitatieve woonunits.” 

 

Gilles: “De uitdaging zal er altijd in bestaan om architecturale kwaliteit te linken aan een strikt budget. Een doordachte architectuur en inpassing in de omgeving moeten altijd primeren boven het louter opvangen van aantallen.” 

 

Stijn: “We moeten sociaal wonen steeds meer mainstream maken. Er ligt een groot potentieel in de diversiteit en veelheid aan wooncoöperatieven, community land trusts en soortgelijke organisaties. De VMSW zou hiervoor een ideaal koepelplatform kunnen zijn.”  

 

 

Wie zijn de laureaten?

 

 Portretfoto's vier laureaten: Gilles Willem, Sylvia Roelens, Maud Goossens en Stijn Baets

 

Tekst: Niko Baekelandt, projectverantwoordelijke architectuur 
Foto’s: laureaten