VLAAMSE KLIMAATDOELSTELLINGEN 2050

 

Op weg naar een strategisch plan voor sociaal wonen  

 

Tegen 2050 moet elke woning klimaatneutraal zijn. De sociale huisvestingsmaatschappijen en de VMSW willen daarom een langetermijnstrategie uitwerken om deze klimaatdoelstelling 2050 te realiseren. Waar staan we, waar moeten we naartoe en hoe geraken we daar? Voer voor een ambitieus debat.  

 

In de Overeenkomst van Parijs staat de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Vlaanderen heeft deze ambitie vertaald in de klimaatdoelstellingen 2050. Gebouwen klimaatneutraal krijgen, vervult een sleutelrol in de Vlaamse klimaatstrategie. Elke woning moet dus klimaatneutraal zijn tegen 2050. 

 

Met ruim 155.000 woningen in beheer zullen de sociale huisvestingsmaatschappijen (SHM’s) sterk kunnen bijdragen aan de verwezenlijking van de Vlaamse klimaatstrategie. In een werkgroep samen met de VMSW zetten de SHM’s nu de eerste stappen richting een strategisch plan om hun patrimonium energieneutraal te krijgen. Ter inspiratie gaven 45 SHM’s via een enquête hun inzichten aan de leden van de werkgroep.  

 

Verscheidenheid in eenheid 

 

De typische renovatiehorizon van een SHM vandaag ligt op ongeveer 10 jaar. Energieneutraliteit voor het hele patrimonium bereiken, impliceert de dringende noodzaak om die termijn te verlengen. Maar, een gedetailleerde planning over zo’n lange tijdsperiode is moeilijk haalbaar: daarom pleiten de SHM’s voor een overkoepelend kader waarbinnen elke SHM haar eigen planning kan uitwerken. Daarbij moeten we grondig nadenken of en hoe we bestaande woningen en recent opgerichte woningen zullen renoveren. Een mogelijke piste is immers inzetten op vervangingsbouw. 

 

Een volgende vraag is dan of zo’n overkoepelende strategie zich tot het patrimonium moet beperken. Zou het lonen om de klimaatstrategie van de SHM’s te verruimen naar omgeving, mobiliteit, …? Voer voor debat. Sowieso is het wel belangrijk om hernieuwbare en/of innovatieve energie/technieken te integreren. 

 

ABBA of Pink Floyd? 

 

Pink Floyd en ABBA zongen het al: money, money, money. De financiële draagkracht leidt met voorsprong het peloton van obstakels die de SHM’s zullen moeten overwinnen. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat de respondenten quasi unisono vragen om de huidige premies op te trekken en met uitbreiding een structurele hervorming van de huidige financieringsmechanismen. 

 

Leading by example 

 

Tot slot zien SHM’s voor sociaal wonen zeker een voortrekkersrol weggelegd bij het behalen van de klimaatdoelstellingen. We starten dus een ambitieus project, waarbij we als sector onze rol van bouwers van woningen kunnen overstijgen.  

 

En wat nu? 

 

Natuurlijk heeft de sector de voorbije jaren al sterk ingezet op renovatie en vervangingsbouw. Op dit moment zijn het aantal woningen zonder dakisolatie (5%), zonder dubbele beglazing (8%) of geen centrale of elektrische verwarming (9,5%) al sterk teruggedrongen. Maar, om nu dat stapje verder te gaan, is een breder kader nodig dat inzet op de volledige verduurzaming van alle woningen. De werkgroep zal zich buigen over de krachtlijnen van het actieplan, hoe we het concrete tijdspad naar 2050 leggen, welke acties op korte termijn nodig zijn en hoe we het traject opvolgen. Tot slot denkt de werkgroep na over welke instrumenten en ondersteuning nodig zijn. Samen met een klankbordgroep met bredere vertegenwoordiging van de sector komen we zo tot de krijtlijnen van de aanpak van de klimaatdoelstellingen.

 

Tekst: Geert Van Soom, financieel raadgever

 

Waar staan we?

  • 90,5% van de sociale woningen heeft centrale verwarming.  
  • 95% van de sociale woningen heeft dakisolatie.  
  • 92% van de sociale woningen heeft dubbele beglazing.  
  • 48% van de woningen in Vlaanderen had buitenmuurisolatie in 2019.  
  • 37% van de woningen in Vlaanderen had vloerisolatie in 2019.