MEESTERPROEF SOCIAAL WONEN

 

Maak kennis met de laureaten (deel 2)   

 

In twee opeenvolgende Woonwoordedities belichten we de Meesterproef Sociaal Wonen. Het Team Vlaams Bouwmeester wil zo, samen met de VMSW en koepelorganisatie VVH, jonge architecten de kans bieden om een publieke opdracht te realiseren.

 

In ons vorig nummer kwamen al vier laureaten aan het woord. Nu polsen we bij laureaten Charles De Muynck, Thomas Huber, Elisabeth De Clercq en Lore Hoppenbrouwers hoe zij dit traject ervoeren.  

 

Voor welk project ben je laureaat?  

 

Thomas: “Op de Willemskouter in Beersel realiseer ik een renovatieproject met collectieve meerwaarde. Dit onder meer door de bebouwing te voorzien van een doorzicht op een achterliggend valleilandschap.”  

 

Tekening van een buitengevel van een sociaal woonproject met bewoners

Renovatieproject op de Willemskouter in Beersel - laureaat Thomas Huber 
 

 

Elisabeth: “Met de herbestemming van het Montfortanenklooster in Kontich geef ik vorm aan een inclusief huis dat het buurtgevoel versterkt.”  

 

Tekening van een doorsnede van een woning

Inclusief huis in Montfortanenklooster (Kontich) - laureaat Elisabeth De Clercq 

 

 

Lore: “Tussen de Turnovatoren en de aangrenzende arbeiderswoningen in Turnhout introduceer ik een inbreidingsproject waar stad en mens elkaar ontmoeten. Ik beoog hier een maatschappelijke meerwaarde via een versterkte sociale cohesie.”  

 

Tekening van een buitengevel van een inbreidingsgericht sociaal woonproject met bewoners

Inbreidingsproject in Turnhout - laureaat Lore Hoppenbrouwers 

 

 

Charles: “Een leegstaand logementenhuis op het Eilandje in Antwerpen vervang ik door een alternatief sociaal woonproject met studio’s, een appartement en gedeelde binnen- en buitenruimtes voor onder meer alleenstaande senioren.” 

 

Collage met foto-elementen en getekende stukken van een binnengang van een woning

Alternatief voor leegstaand logementenhuis op het Eilandje (Antwerpen) - laureaat Charles De Muynck   

 

 

Waarom heb je deelgenomen?  

 

Charles: “De meesterproef is een uitzonderlijke wedstrijdformule, waarbij het thema me erg aansprak. Op een toegankelijke manier kom je als jonge ontwerper in contact met verschillende partijen en heb je de kans om een sociaal woonproject te realiseren.”  

 

Elisabeth: “De meesterproef was voor mij een logische nieuwe uitdaging vlak nadat ik afgestudeerd was. Ik heb me met volle goesting ingeschreven!”  

 

Wat vond je van de ondersteuning?  

 

Thomas: “De infosessies van de VMSW en over technieken waren zeer interessant. Ik miste als startend architect wel wat praktijktips over hoe je zo een project doorloopt.” 

 

Lore: “Ik heb bijzonder veel geleerd op de inleidende dag, waar we lezingen bijwoonden van de VMSW en de Vlaams Bouwmeester. Verder waren de consistente begeleidingen erg waardevol. Ze lieten me toe om als jonge ontwerper de nodige vragen te stellen en voeling te krijgen met het verloop van de wedstrijdfase.”  

 

Charles: “De ondersteuning was multidisciplinair en zorgvuldig, ook  22 ontwerpers onderling hielpen elkaar. De workshops, groeps- en persoonlijke begeleidingen waren nodig om inzicht te krijgen in en vorm te geven aan de gevoelige opdracht. Deze actieve samenwerking wordt in het traject verdergezet.” 

 

Onder andere met de ontwerprichtlijnen wil de VMSW voortrekker zijn voor kwalitatieve, duurzame sociale woningen. Hoe heb je deze richtlijnen ervaren? 

 

Charles: “De modelrichtlijnen zijn uitvoerig en instrumenteel, maar af en toe ook dogmatisch. We mogen gerust streven naar een rijk woonaanbod met verschillende vormen van (samen) wonen.” 

 

Thomas: “Ze zijn een goede basis om de bewoonbaarheid en kostprijs van een project onder controle te houden. Toch mag dat niet de kern van het ontwerp zijn. Een goed ontwerp moet meer in zich hebben dan het louter voldoen aan richtlijnen.” 

 

Lore: “De ontwerprichtlijnen lijken eerst een strak maatpak, maar eens je ze als ontwerper in de vingers krijgt, loont het zeker. De ontwerprichtlijnen dragen wel degelijk bij tot het ontwerpen van kwalitatieve, ruime woningen met alle comfort. Maar, het is moeilijk om deze voorschriften te gebruiken voor vernieuwende woonvormen.” 

 

Hoe zie jij de toekomst en uitdagingen van sociaal wonen? 

 

Thomas: “De uitdaging bestaat erin flexibel te ontwerpen, zonder generisch te worden. De diversificatie van het patrimonium, de beeldwaarde en de integratie met het omliggende weefsel vormen bijkomende uitdagingen.” 

 

Charles: “De tijd waarin sociaal wonen dof klonk, is voorbij. De VMSW mag samen met ambitieuze sociale huisvestingsmaatschappijen haar voortrekkersrol gebruiken om mee te werken aan een vernieuwend en gezond woonlandschap, los van winstbejag. Budgetbeheersing is geen domper, maar een uitdagend instrument, zonder dat er aan schoonheid ingeboet moet worden.” 

 

Elisabeth: “Ongedwongen, maar goed georganiseerde collectiviteit kan een meerwaarde bieden in sociale woonprojecten. Daarnaast spelen flexibiliteit en omvormbaarheid ook een belangrijke rol in het levenslang en toekomstgericht wonen. Een laatste aspect is dat er een groot potentieel ligt in bestaand patrimonium. Het herbestemmen van leegstaand patrimonium tot sociale woningen kan een antwoord bieden op de groeiende wachtlijsten en sociaal wonen meer inclusief en zichtbaar maken in het (stedelijk) weefsel.” 

 

Lore: “Maatschappelijke veranderingen hebben een grote impact op de woonwens, zoals de gewijzigde gezinssamenstelling. De uitdagingen zijn het kwalitatief renoveren van bestaand patrimonium en het aanpasbaar bouwen van nieuwbouwprojecten die continu kunnen voldoen aan de hedendaagse eisen.” 

 

9 sites, 9 laureaten? 

 

Deelnemers Aaron Swartjes, Cente Van Hout en Roel De Coninck doorlopen een ander traject: ze kozen ervoor als team (!) een ruimtelijke visie te ont-wikkelen voor de tuinwijk Klarre Warre in Schoten. Ze merkten immers op dat er in de oorspronkelijke opdracht geen toekomstvisie werd opgenomen op wijkniveau. Na finalisatie van hun masterplan volgt een architectuurwedstrijd. We zijn benieuwd naar het uiteindelijke resultaat. Succes! 

 

Wie zijn de laureaten?    

 

Kleine portretfoto's van de vier laureaten

Charles De Muynck, Lore Hoppenbrouwers, Elisabeth De Clercq, Thomas Huber   

 

 

Tekst: Niko Baekelandt, projectverantwoordelijke architectuur  
Foto’s: laureaten