VAN BREIGOEDFABRIEK TOT WOONPROJECT

 

Oud fabrieksterrein herbestemd voor wonen  

 

Een verlaten bedrijfssite nabij het centrum van Kluisbergen-Berchem ruimde plaats voor een gemengd project met een mix van sociaal en privaat wonen. Sociale Huisvestingsmaatschappij Vlaamse Ardennen realiseerde er 19 nieuwe sociale woningen. Samen met de gemeente zijn ze hiermee goed op weg om het bindend sociaal objectief te halen van 43 extra sociale woningen tegen 2023.  

 

Op de site De Waele in Kluisbergen stond in de gloriejaren van de textielnijverheid in de streek een grote breigoedfabriek. Het bedrijventerrein lag er sinds jaren verlaten bij en de Intercommunale Solva kon het aankopen. Naast het slopen van de gebouwen en kantoren moest de site vooraf grondig gesaneerd worden, omdat de fabriek destijds ook zijn eigen ververij had. Zo is het herbestemmen van dergelijke - vaak verloederde - sites duurzamer dan het aansnijden van open ruimte. 

 

Onder impuls van de gemeente en binnen het kader van het grond- en pandendecreet, werd geopteerd voor een mix van sociaal en privaat wonen. Dit komt ook de leefbaarheid ten goede. Hiertoe droeg Solva de zone, gelegen langs de Stationsstraat, over aan de huisvestingsmaatschappij. Een nieuwe aangelegde straat leidt naar de achterliggende private verkaveling Muziekmeesters met betaalbare gronden voor middeninkomens. SHM Vlaamse Ardennen koos via een ontwerpwedstrijd voor de inzending van het sociale project van een lokaal architectenbureau uit Oudenaarde van de broers Wout en Stan Vandriessche.  

 

 

Beeld vanop een van de terrassen van het complex.

 

 

Wonen rond een binnentuin 

 

Het ontwerp bestaat uit drie bouwblokken, opgesteld in een U-vorm rond een centrale binnentuin. Het grootste blok staat evenwijdig met de Stationsstraat en is voorzien van een ruime voorstrook die voor extra ademruimte zorgt. Een dwarsblok aan de noordzijde sluit aan op een parkeerzone, verhard met grasbeton. Vanop dit groene parkeererf nodigt een onderdoorsteek je uit naar het binnenerf. Onder het gebouw zijn nog een fietsenparking en vier autostaanplaatsen voorzien, waarvan twee voor rolstoelgebruikers. 

 

De twee bouwblokken herbergen samen vijf gelijkvloerse appartementen en erboven tien duplexwoningen, ontsloten via een overdekte buitengaanderij. Deze loopt alternerend aan de binnenzijde en buitenzijde, wat een goede zuid- of west-oriëntatie garandeert voor de terrassen en directe inkijk helpt te voorkomen. Waar de twee gaanderijen samenkomen, ontstaat een ontmoetingsplek met zicht op de binnentuin. 

 

 

Beeld vanop een van de terrassen van het complex.

 

 

Het achterste en kleinste bouwblok bevat vier grondgebonden woningen en telt slechts twee bouwlagen. Deze typologie sluit zo beter aan op de overliggende woonkavels aan de achterin gelegen binnenstraat. Behalve twee gelijkvloerse eenslaapkamerappartementen, aangepast voor mensen met een fysieke beperking, beschikken alle andere woningen over twee slaapkamers. Met de vele eenoudergezinnen en alleenstaanden op de wachtlijst van de SHM, lag de focus voor dit project op kleinere woningen. 

 

De architectuur kenmerkt zich door heldere volumes, zonder een veelheid aan materialen. Bleek, geelbruin metselwerk met dunbedvoeg, zichtbetonelementen voor de aflijning van daken en gaanderijen en eenzelfde grijsbruintint voor zowel het schrijnwerk als de terrasbergingen. Als kleine doosjes fungeren deze meteen als terrasafscherming.  

 

 

Zengevoel 

 

Zelfs de tint van de dolomietverharding sluit perfect aan bij die van het metselwerk, wat de binnentuin samen met het groen een rustgevend karakter geeft. Kleine private tuintjes worden er afgezoomd met schapenhekken uit kastanjehout. Het omgevingsontwerp is eveneens van Vandriessche Architecten in samenwerking met Atelier voor Groene Ruimte, wat de samenhang met de architectuur hier zichtbaar ten goede komt. Omdat de binnentuin publiek toegankelijk is, kon de aanleg 100% worden gesubsidieerd. 

 

 

Beeld van een van de rustplekken in het project.

 

 

Bouwonderneming Damman voerde de werken uit voor een eindbedrag van circa 2.940.000 euro. Dit bedrag was inclusief 280.000 euro voor de gesubsidieerde omgevingsaanleg, zodat de eigenlijke bouwkost neerkomt op 2.660.000 euro, ofwel 140.000 euro per woongelegenheid (exclusief btw en studiekosten).  

 

Tekst: Wouter Bosmans, deskundige energie en bouwtechniek

Foto's: Kris Snoeck