PROJECT IN DE KIJKER: WOONSITE ELSBOS IN DENDERMONDE   


Wadi als bruggenhoofd van waterbuffering   


Bouwmaatschappijen Volkswelzijn en de Sociale Bouw- en Kredietmaatschappij van Dendermonde bouwen samen aan een grootschalige nieuwe woonsite voor zo’n 292 woningen in eerste fase. De infrastructuuraanleg is grotendeels voltooid en een eerste reeks koopwoningen werd op 2 september ingehuldigd in aanwezigheid van Vlaams minister van Wonen, Matthias Diependaele.   


Begin deze zomer zorgde ongeziene neerslag voor een ware zondvloed in ons land. Dat leidde meteen tot kanttekeningen bij het bouwen in overstromingsgevoelige gebieden en wees ook op het belang van infrastructuur die beschermt tegen overstromingen. Voor alle duidelijkheid: de wijk Elsbos ligt niet in overstromingsgevoelig gebied, maar wel in de waterrijke omgeving tussen de Volaarde-, Haagstraat- en Buisstraatbeek. De naam van de wijk is dus niet toevallig Elsbos: de zwarte els die hier groeit, houdt van een vochtige tot natte bodem.  

 

 

Foto toont wadi met woningen op de achtergrond

De wadi vormt als bruggenhoofd tegelijk de poort en het hart van de nieuwe wijk Elsbos.  

 


Stedenbouwkundige en hydrologische studie  


De nieuwe ontwikkeling snijdt reserve-gronden aan die in woonuitbreidingsgebied liggen. Een eerste aandeel gronden aan het Prateveld werd al in de jaren ’90 van vorige eeuw verkaveld tot sociale kavels. Nu is het tijd voor de tweede fase. Daar ging een lange reeks studies aan vooraf. Gezien de omvang van de wijk voerde het Gentse Buro 4D een inrichtingsstudie uit voor een evenwichtige sociale mix van koopwoningen, huurwoningen en sociale kavels. Daarnaast bracht een hydrologische studie van KU Leuven de diverse neerslagscenario’s in kaart. Dat alles vertaalde studiebureau Antea tot een concreet uitgewerkt dossier voor zowel de infrastructuur- als de omgevingsaanleg.  

 

 

Aangelegde infrastructuur rond het project

 


Open grachten leiden naar wadi  


Door een natuurlijk hoge grondwaterstand bood infltratie van regenwater in Elsbos niet meteen een oplossing voor de waterhuishouding, wel het bufferen ervan met vertraagde afvoer. Al het water wordt via een systeem van open grachten naar een centrale grote wadi gevoerd. Zo wordt een voldoende grote buffercapaciteit gecreëerd, ook voor extremere neerslagscenario’s. Vervolgens wordt dat water vertraagd afgevoerd via een overgedimensioneerd buizenstelsel met ‘knijpconstructies’. Het systeem bestaat uit een cascade van grotere buissecties naar kleinere. Zo wordt het water vertraagd afgevoerd.  


De wadi vormt als bruggenhoofd tegelijk de poort en het hart van de nieuwe wijk. Het grachtennetwerk, de eilandjes, de brugconstructies met een houten dek en de rustbanken maken van deze waterbuffer een groene belevingsplek en ontmoetingsplaats.   

 

 

Foto van brug die over de wadi loopt met woningen op de achtergrond

 


Uitvoering  


De infrastructuurwerken werden in november 2017 gegund aan aannemer Aertssen uit Stabroek. De aanbesteding viel nog volledig onder de overgangsbepalingen voor koopwoningen, zodat de infrastructuur van zowel de huur- als de koopwoningen voor 100% gesubsidieerd kon worden. Dat kwam per wooneenheid neer op circa 10.000 euro en nadien nog eens op 5.000 euro voor de afwerking. Voor de sociale kavels binnen het sociaal objectief bedroeg de subsidie slechts 60%, de kavels buiten het sociaal objectief konden niet gesubsidieerd worden.   


Nv Recon Bouw voerde een eerste fase met 28 koopwoningen en 7 koopappartementen uit voor SBK Dendermonde. De ontwerpers waren Zin-architecten uit Leuven. Volop in uitvoering door bouwonderneming Damman nv zijn twee blokjes met telkens 10 huurSHM Volkswelzijn, een ontwerp van Marievoet & Breynaert Architecten. Ook op enkele verkochte sociale appartementen voor kavels is er al bouwactiviteit.

 

 

Foto toont onverhard wandelpad langs de woningen

 


Diverse woontypes  


Voor de koopwoningen aan het centrale plein ontwikkelden Zin-architecten een divers aanbod aan woningtypes, afgestemd op de bouwlijnen en -oriëntaties. Kopers konden er kiezen voor een traditioneler doorzontype met de dagzone op de benedenverdieping en de nachtzone op een hogere verdieping. Andere types hebben een grote leefkeuken die uitgeeft op de tuin met ook de ouderslaapkamer en badkamer op de gelijkvloerse verdieping. Een grote leefruimte op de verdieping kijkt er vooraan uit op de centrale wadi. Alle woningen beschikken over een eigen regenwaterput en de gegroepeerde carports hebben een groendak.  


Naast vele andere kwaliteiten is dit project een mooie illustratie van hoe toekomstgericht kan worden bijgedragen aan een duurzame waterhuishouding.   

 


Meer informatie?  

 

QR-code voor meer info over het project Elsbos
 


Tekst: Wouter Bosmans, deskundige energie en bouwtechniek 
Foto’s: Jan Loeman