MET EEN GLOBAAL ACTIEPLAN NAAR ENERGIEZUINIGE SOCIALE HUISVESTING   


Traject Klimaat 2050   


De Vlaamse Klimaatstrategie noopt de sociale huisvestingsmaatschappijen tot actie. In de loop van de komende 30 jaar moeten ze ruim 145.000 woningen energiezuiniger maken. Dat zijn ongeveer 4.800 woningen per jaar. Eenvoudig is het niet, want er moet met veel factoren rekening worden gehouden.  


De VMSW, VVH en SHM’s besloten het dertigjarige traject samen aan te vatten met ‘Traject Klimaat 2050’: een globaal actieplan voor de sector. Een werkgroep bepaalde in het najaar van 2020 de krachtlijnen van het actieplan rond vier thema’s: doelstellingen, acties, monitoring en ondersteuning.  

 

Sfeerbeeld van maquette van woning in ruwbouw met een opgerolde architectuurplannen, lintmeter, enz.

 


Eén hoofddoelstelling 


Tegen 2050 moeten alle woningen in beheer van de SHM’s voldoende energiezuinig zijn. Dat meten we aan de hand van een al bestaand instrument: het Energieprestatiecertifcaat (EPC). In 2050 moet elke woning in beheer van een SHM een EPC-waarde hebben van minder dan 100 kWh/m2 (een zogenoemd A-label). Om dat te bereiken moeten zo’n 145.000 woningen een grote of kleine renovatie ondergaan.   


Een nieuwe planningshorizon  


Eerder onderzoek wees uit dat de historische planningshorizon van een huisvestingsmaatschappij ongeveer 10 jaar bedraagt. Het is essentieel om die horizon op te trekken naar 30 jaar. In de eerste plaats om ervoor te zorgen dat de doelstelling wordt gehaald, maar ook om de hele operatie efciënt te laten verlopen.  


Niet alle woningen vragen om een even grondige aanpak. Bij veel woningen kunnen energetische verbeteringen hand in hand gaan met andere verbeteringen van de woningkwaliteit. Idealiter plant de SHM beide soorten renovaties dan samen in. Een duidelijke planning is daarbij noodzakelijk. Het tweede voordeel is dat je met behulp van een duidelijke planning gericht met beleidsmakers de haalbaarheid van de doelstelling op praktisch en budgettair vlak kan aftoetsen. 

 

 

Het is essentieel om de planningshorizon op te trekken naar 30 jaar.

 


In 2022 maken de SHM’s eerst een ‘high level’-planning voor zichzelf. Elke SHM bepaalt daarbij een eigen tijdspad en een renovatiestrategie om zijn eigen woningen te renoveren. Het is daarbij de bedoeling om de woningen die er het slechtst aan toe zijn eerst aan te pakken, zodat de woningen met het slechtste energielabel (EPC-waarde F) tegen 2030 verdwenen zijn. Om de SHM’s hierbij te ondersteunen bouwt de VMSW een renovatieplanningstool. Daar voeren alle SHM’s hun individuele planning in. Na verfjning mondt dat uit in een ‘high level’-planning voor de hele sector.  


Monitoring 


Eigen aan een planning is dat je je regelmatig moet afvragen in welke mate die nog overeenkomt met de realiteit. Dat gebeurt in het portaal Woningkenmerken, waar de SHM’s een actueel beeld bijhouden van hun patrimonium. Door de renovatieplanning jaarlijks naast het beeld van het patrimonium te leggen, kunnen we beide tools actueel houden en – wat veel belangrijker is – kunnen we de planning tijdig bijsturen.  


Grijp je kans! 


Deze grote planningsinspanning biedt kansen. Als SHM’s met elkaar in dialoog gaan over hun ervaring en goede praktijken, dan hebben de planningen van de SHM’s en bij uitbreiding de sector, daar baat bij. Een goed georganiseerde kennisuitwisseling zal de hele energierenovatie met andere woorden ten goede komen. Naast een interne uitwisseling van ervaringen is het ook de bedoeling om extern onderzoek op te zetten waarvan we de resultaten kunnen opnemen in de planning.  


Gezamenlijke aanpak 


Tools en ideeën alleen zijn niet voldoende. De medewerkers van de SHM’s moeten met die tools aan de slag. Dat elke betrokken medewerker uiteindelijk vlot met de renovatieplanningstool kan werken, is een voorwaarde voor een geslaagd ‘Traject Klimaat 2050’. De VMSW en de sector laten dan ook niets aan het toeval over. Bij de ontwikkeling van de planningstool zijn alle partijen betrokken. De een als ontwikkelaar, de ander als klankbord om een gebruiksvriendelijke tool te krijgen. Zo heeft de ambitie om ‘Traject Klimaat 2050’ gezamenlijk aan te pakken alvast een goeie start genomen*.  

 

*Dit artikel dateert van voor de klimaattop in Glasgow in 2021. Met de nieuwe ontwikkelingen na die klimaattop evalueert de VMSW samen met de sector hoe de nieuwe doelstellingen opgenomen kunnen worden in het traject naar 2050.

 


Tekst: Geert Van Soom, financieel raadgever 

Voor op de to-dolijst: woningen energiezuinig maken  

De akkoorden van Parijs bepalen de ambitie om door vermindering van broeikasemissies de globale temperatuurstijging te beperken tot maximaal 1,5 graden Celsius. Om die ambitie te halen, formuleert de Vlaamse Regering in de ‘Vlaamse Klimaatstrategie 2050’ de krachtlijnen die het klimaatbeleid de volgende 30 jaar moeten vormgeven. De energiezuinigheid van gebouwen aanzienlijk verbeteren is een van de speerpunten in de strategie. Met grofweg 163.000 woningen in beheer moeten de sociale huisvesters daar dus een belangrijke inspanning voor leveren.