WARMNEST: LEEGSTAND AANPAKKEN IN VLAAMS-BRABANT  


Van dure leegstaande woning naar een verhuurbaar warm nest  


WarmNest vormt leegstaande woningen in Vlaams-Brabant om tot verhuurbare panden voor de sociale huurmarkt. Het project is een samenwerking tussen 3Wplus en Klimaatpunt. We vroegen projectmedewerkers Roel Vanhee, van 3Wplus, en An Verspecht, van Klimaatpunt, hoe het project van start ging en waar ze nu staan.  


Wat is WarmNest? 


Roel: “WarmNest is een door de Vlaamse overheid gesubsidieerd pilootproject dat opgestart is door 3Wplus en Klimaatpunt. Wij pakken leegstaande woningen energetisch aan op voorwaarde dat die nadien sociaal verhuurd kunnen worden. Het was ons doel om het sociale aspect van betaal-baar wonen, leegstand en energetische renovatie te combineren in één project. Bij de start heette het project SER, sociale energierenovaties. Maar dat bekte niet goed. Eind 2019 is de naam WarmNest geboren.”  

 

 

Portretfoto van An Verspecht en Roel Vanhee

 


Vanwaar kwam het idee om WarmNest op te richten? 


Roel: “Er kwam in 2018 een oproep vanuit Vlaanderen voor lokale klimaat-projecten. 3Wplus en Klimaatpunt hadden een soortgelijk idee rond de vele leegstaande huizen in Vlaanderen en bundelden de krachten. 3Wplus bestaat uit renovatiecoaches en een energiehuis. Daarmee zetten we in op woonprojecten en op het informeren van gemeenten over duurzame energie.” 


An: “Bij Klimaatpunt werken we al jaren rond energie. Daarnaast zijn we BENOvatiecoach voor de regio. We werken hiervoor nauw samen met de lokale gemeenten en we voeren ook projecten uit rond mobiliteit.” 


Wat was de insteek voor de opstart van het project? 


Roel: “Leegstaande woningen zijn alomtegenwoordig in Vlaanderen. Bij veel gemeenten stond die leegstand lang niet op de agenda. Nu motiveert de overheid om er toch op in te zetten. 15 gemeenten schreven zich in voor ons project en betalen jaarlijks een bijdrage.”  


An: “Doordat 3Wplus en Klimaatpunt de klimaatdoelstellingen hoog in het vaandel dragen, vormen we de ideale mix voor het project.”  

 

 

Voorbeeld van woning in volle renovatie

 


Hoe verloopt zo’n renovatieproject van A tot Z?  


Roel: “Zodra een eigenaar interesse toont, plannen we een eerste bezoek. Tijdens dat bezoek leggen we ons project uit en creëren we een vertrouwensband. Vervolgens nemen we vrij snel contact op met een sociaal verhuurkantoor, dat input kan geven over de nodige renovatiewerken.”  


An: “We luisteren bij die afspraak vooral naar wat de eigenaar vertelt over de geschiedenis van de woning. Waarom staat die woning leeg? Waarom verkoopt de eigenaar die niet? Sommige woningen staan al meer dan 20 jaar leeg. Dat komt vaak door de emotionele waarde van de woning. Maar ook een gebrek aan tijd en energie speelt een belangrijke rol. Soms weet de eigenaar simpelweg niet hoe eraan te beginnen.”  


Roel: “Bij dat eerste bezoek meten we ook de woning op en maken we een technische planning en budgettaire raming. Twee dagen later sturen we het plan van aanpak door. De mate waarin een eigenaar wil renoveren, kan uiteraard verschillen. Wij geven in ieder geval mee wat wij zeker willen renoveren. We leggen de eigenaar uit welke subsidies er mogelijk zijn en hoeveel de eigenaar zelf nog moet investeren. Wanneer er een akkoord is, komen we met de aannemer langs. Is er geen akkoord, dan zitten we nog eens met de eigenaar samen en zoeken we oplossingen voor de pijnpunten. Eens de werken afgerond zijn, schakelen we een sociaal verhuurkantoor in.”  


An: “We rekenen op het sociaal verhuurkantoor om de plaatsbeschrijving en het huurcontract op te stellen. Dat is het moment waarop wij het project uit handen geven.”  


Laten jullie de eigenaars weten wat de minimale energienormen zijn?  


An: “Het sociaal verhuurkantoor volgt de normen van de Vlaamse Codex, al zijn die op het vlak van energie niet zo streng. Dus wij proberen een stapje verder te gaan. Bij dakisolatie raden wij de eigenaars bijvoorbeeld aan om meteen te kiezen voor 15 à 20 cm isolatie, in plaats van de minimale vereiste van 4 cm. We overtuigen hen om de basis van de woning in orde te laten brengen volgens de klimaatdoelstellingen.”  


Wat zijn de voordelen voor eigenaars om via jullie te renoveren?  


An: “Wij ontzorgen de eigenaars volledig tijdens de renovatiewerken. We staan namelijk wekelijks in contact met de aannemers en we zijn hun eerste aanspreekpunt. De eigenaar kiest zelf in welke mate hij betrokken wil zijn. Wanneer de eigenaar later aan het sociale verhuurkantoor gaat verhuren, heeft hij bovendien recht op verhoogde premies.”  


Roel: “In Vlaams-Brabant geeft de provincie ook een renteloze lening van 25.000 euro wanneer je sociaal verhuurt.”  

 

 

“Het is onze ambitie om alle betrokken partijen samen te brengen als één front, met eenzelfde doel voor ogen.”

 


Hoe vinden jullie de weg naar de eigenaars?  


Roel: “Meestal zijn het de eigenaars die contact met ons opnemen. Door de privacywetgeving mogen wij zelf niet actief op zoek gaan naar eigenaars van leegstaande panden.” 


An: “Dat is inderdaad een belangrijke drempel. Nu zijn we beperkt tot een brief die de gemeente naar de eigenaars stuurt met de vermelding van ons project en met onze brochure. We proberen dus via publiciteit en persaandacht WarmNest extra in de kijker te zetten.”  


Roel: “Het gebeurt dat het sociaal verhuurkantoor en het woonloket van de gemeente eigenaars met ons in contact brengt. De informatiestroom sijpelt al goed door.”  


An: “Ook via woonconsulenten en de Woonwinkel worden eigenaars warm gemaakt om met ons in zee te gaan.”  


Roel: “Sinds kort melden ook investeerders zich aan. Zij zijn op zoek naar een leegstaand pand waarin ze kunnen investeren.”  


An: “Oorspronkelijk was dat niet het plan, maar we zien wel een opportuniteit. We gaan die piste nu verder onderzoeken.”  

 

 

Voorbeeld van een woning waar de renovatie is afgerond

Het streefdoel van Vlaanderen is 30 gerenoveerde woningen na drie jaar tijd, maar WarmNest wil meer dan dat.  

 


Hoe verloopt de samenwerking met de eigenaars?  


Roel: “Voorlopig verloopt die heel goed. Soms is het eindresultaat iets anders dan wat de eigenaars voor ogen hadden, maar dat zorgde nog niet voor een confict.” 


An: “We bespreken het volledige renovatieproject steeds met de eigenaar. Indien er toch iets verandert, verwittigen we hem meteen.” 


Roel: “Soms heerst er een negatief beeld over sociaal verhuren bij de eigenaars. Ze willen graag weten wie er in hun huis komt wonen, maar dat moeten ze natuurlijk uit handen geven. Het is onze taak om dat negatieve beeld te doorprikken.” 


An: “Al willen eigenaars vaak net sociaal verhuren omdat ze problemen hebben gehad bij private verhuur. Daarnaast proberen we hen ervan te overtuigen dat hun woning echt een verschil kan maken voor gezinnen, aangezien de wachtlijst voor een sociale woning zo lang is.”  


Zijn er nog andere projecten die heel Vlaanderen betrekken?  


Roel: “We hebben subsidies gekregen om na te denken over wat de beste mogelijkheden zijn voor de provincie. We willen zeker verdergaan met dit project. De connectie met de gemeenten is daarbij heel belangrijk. Momenteel kunnen we nog niet ruimer gaan dan de provinciegrenzen omdat we afhangen van die subsidies en niet zelfbedruipend zijn.”  


An: “We denken inderdaad na over hoe we het project verder kunnen uitbouwen. Ook de sociale verhuurkantoren zijn vragende partij voor het voortbestaan van WarmNest.”  


Kunnen jullie al iets meegeven over de resultaten?  


An: “In november 2019 startten we het project op. Sinds mei 2020 namen een zestigtal eigenaars contact met ons op. Daarvan zijn er 11 wooneenheden die effectief in renovatie gingen en die eind september werden afgewerkt. Op dit moment zijn we met een vijftiental eigenaars in gesprek om een renovatieproject op te starten.”  


Wat is jullie streefdoel? Wanneer is het project voor jullie geslaagd?  


Roel: “Het streefdoel van Vlaanderen is 30 gerenoveerde woningen na drie jaar tijd, maar we willen meer dan dat. Het is onze ambitie om alle betrokken partijen samen te brengen als één front, met eenzelfde doel voor ogen.”  


An: “Ik vind het project al deels geslaagd, want ik had nooit verwacht dat we op een jaar tijd zoveel geïnteresseerde eigenaars zouden bereiken. Er heerst bovendien een positieve sfeer tussen alle partners van onze bestaande samenwerkingen. Dat enthousiasme is essentieel om eigenaars te bereiken en hen te overtuigen van het belang van ons project.”  


Roel: “Dus … een schouderklopje voor onszelf!”  


roel.vanhee@3wplus.be en an.verspecht@klimaatpunt.be 
www.facebook.com/WarmNestproject

 


Tekst: Dien Van Dyck, deskundige huren en verhuren 
Foto’s: 3Wplus en Klimaatpunt